Opłata SUP za opakowania – jakie masz obowiązki jako przedsiębiorca?

Od 1 stycznia 2024 roku w handlu, gastronomii oraz w automatach sprzedających produkty pobierane są opłaty za opakowania jednorazowe, takie jak pojemniki i kubki z tworzyw sztucznych używane do pakowania żywności i napojów.

Te zmiany, które zostały wprowadzone na początku roku, są wynikiem znowelizowanej w 2023 roku ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej. Mowa o dyrektywie SUP (single-use plastics), która miała na celu wdrożenie unijnych ograniczeń dotyczących stosowania wybranych produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, w tym wycofanie niektórych z nich ze sprzedaży. Jej głównym założeniem jest walka z plastikiem w gastronomii.

Dowiedz się, jakie masz obowiązki jako przedsiębiorca, jeśli chodzi o opłatę SUP za opakowania.

Czym jest dyrektywa SUP?

Narastająca świadomość ekologiczna oraz rosnące problemy związane z zanieczyszczeniem środowiska skłoniły władze Unii Europejskiej do przyjęcia w 2019 roku tzw. dyrektywy SUP, czyli ustawy o opakowaniach jednorazowych.

Wprowadza ona nowe obowiązki dla przedsiębiorców z krajów członkowskich, mające na celu ograniczenie odpadów z tworzyw sztucznych, promowanie alternatywy dla wyrobów z tworzyw sztucznych oraz lepszą kontrolę nad wprowadzanymi na rynek opakowaniami plastikowymi.

Dowiedz się więcej o dyrektywie SUP i walce z plastikiem w gastronomii.

Dyrektywa SUP – jakie zmiany od lipca 2024?

W Polsce przepisy wynikające z dyrektywy SUP zaczęły obowiązywać w 2023 roku, a kolejne regulacje są stopniowo wdrażane.

Jedną ze zmian, która weszła w życie od 1 lipca 2024 roku jest obowiązek umożliwienia przez przedsiębiorców zakupu napoju czy posiłku w alternatywnych opakowaniach wielokrotnego użytku. 

Przykłady takich opakowań to:

• – opakowania z papieru, które są wolne od syntetycznych powłok i nadają się do recyklingu,
• – opakowania wykonane z biomasy, jak np. pojemniki skrobiowe, które są w pełni kompostowalne,
• – pojemniki wielokrotnego użytku, które klienci mogliby zwracać do ponownego napełnienia.

Kolejną zmianą, są zakrętki na stałe przymocowane do butelek. Od 1 lipca 2024 wprowadzający napoje w jednorazowych pojemnikach z tworzyw sztucznych zobowiązani są do stosowania zakrętek i wieczek wykonanych z tworzyw sztucznych, które będą trwale do nich przymocowane – dzięki czemu łatwiej wraz z butelką trafią do recyklingu.

Opłaty za opakowania jednorazowe – kto musi liczyć się z poniesieniem kosztów?

Nowe regulacje wynikające z dyrektywy SUP dotyczą przedsiębiorców, którzy wprowadzają na rynek jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych.

Są to m.in. producenci i dystrybutorzy:

– jednorazowych pojemników na żywność,

– paczek i owijek z elastycznych materiałów do bezpośredniego spożycia,

– niektórych pojemników na napoje,

– wyrobów tytoniowych z filtrami zawierającymi tworzywa sztuczne,

– lekkich plastikowych torebek na zakupy oraz podpasek higienicznych.

Właściciele restauracji, kawiarni, sklepów i automatów vendingowych są zobowiązani do pobierania opłat od konsumentów za te produkty.

Opłata SUP – ile wynosi?

Wysokość opłaty określona została przepisami rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 r. w sprawie stawek opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będących opakowaniami (Dz.U. z 2023 r. poz. 2679).

Ile trzeba zapłacić?

• – 0,20 zł za kubki na napoje, w tym ich pokrywki i wieczka,
• – 0,25 zł za pojemniki na żywność.

Pobrane opłaty przedsiębiorcy wpłacają na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa do 15 marca roku następującego po roku, w którym opłata została pobrana.

W przypadku, gdy przedsiębiorcy nie wpłacili opłaty albo wpłacili mniej, niż należało, marszałek województwa określa wysokość zaległości w drodze decyzji, stosując stawkę opłaty z roku kalendarzowego, w którym przedsiębiorca miał obowiązek jej pobrania.

Wprowadzone rozwiązanie ma na celu zachęcenie konsumentów do ograniczenia zużycia jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych na rzecz alternatywnych opakowań wielokrotnego użytku.

SUP dyrektywa a obowiązek ewidencji opakowań jednorazowego użytku

Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą, masz obowiązek ewidencjonowania liczby zakupionych i wydanych jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych, które podlegają opłacie, w każdym roku kalendarzowym. Ewidencję możesz prowadzić w formie papierowej lub elektronicznej (patrz art. 3h ustawy).

Pamiętaj, że jeżeli posiadasz więcej niż jedną jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomicznego, musisz prowadzić ewidencję oddzielnie dla każdej z nich. Ważne jest, aby informacje zawarte w ewidencji przechowywać przez pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą.

Pobierasz opłatę SUP? Musisz złożyć roczne sprawozdanie BDO

Pobieranie opłaty SUP i prowadzenie ewidencji wydanych jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych to tylko część Twoich obowiązków. Dodatkowo do 15 marca każdego roku będziesz musiał złożyć sprawozdanie BDO za poprzedni rok.

Sprawozdanie BDO musisz przygotować na podstawie prowadzonych w danym roku ewidencji. Obejmuje ono między innymi informacje o liczbie nabytych i wydanych użytkownikom końcowym (zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie) jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych, które podlegają opłacie.

Choć wielu przedsiębiorców już ma wpis w BDO, nowe obowiązki związane z ustawą antyplastikową mogą wymagać dodatkowej uwagi. Dlatego ze względu na trudności z interpretacją przepisów SUP dyrektywy, warto również skorzystać z porady specjalistów z zakresu BDO.

Opłata SUP a opakowania wielokrotnego użytku

Możesz się spotkać z tym, dostawcy opakowań dla gastronomii będą reklamowali swoje produkty jako zwolnione z opłaty konsumenckiej (SUP), podając jako pretekst fakt posiadania “certyfikatu” opakowania wielokrotnego użytku.

Pamiętaj jednak, że posiadanie takiego certyfikatu w żaden sposób nie zwalnia tych opakowań z obowiązków wynikających z dyrektywy SUP. Co ważne – ryzyko nieprawidłowego stosowania przepisów ponosi zawsze właściciel gastronomii, a nie dostawca opakowań.

Warto być świadomym tych zagadnień i zasięgnąć porady specjalistów, aby uniknąć nieporozumień związanych z prawidłowym stosowaniem przepisów.