BDO a działalność nierejestrowana – czy trzeba się rejestrować?

Coraz więcej osób rozpoczyna drobną aktywność zarobkową bez formalnej rejestracji firmy. Wraz z rosnącą popularnością tej formy pojawia się pytanie: czy BDO a działalność nierejestrowana to temat, który w ogóle mnie dotyczy? Czy brak wpisu do CEIDG oznacza automatyczne zwolnienie z obowiązków środowiskowych? A może jednak działalność nierejestrowana a BDO to relacja, której nie można ignorować?

Odpowiedź – wbrew temu, co można przeczytać w wielu miejscach w internecie – jest w większości przypadków prosta: działalność nierejestrowana co do zasady nie rodzi obowiązku rejestracji BDO. Jest jednak jeden istotny wyjątek, o którym warto wiedzieć.

Czym jest działalność nierejestrowana?

Działalność nierejestrowana (zwana także nierejestrową) to forma drobnej aktywności zarobkowej, która:

• – nie wymaga wpisu do CEIDG,
• – nie przekracza określonego limitu przychodów miesięcznych,
• – nie jest wykonywana w ramach spółki,
• – nie wymaga pełnej rejestracji działalności gospodarczej.

Brak wpisu do rejestru przedsiębiorców nie oznacza jednak automatycznie braku obowiązków wynikających z przepisów ochrony środowiska. Właśnie dlatego zagadnienie BDO a działalność nierejestrowana wymaga osobnej analizy.

BDO a działalność nierejestrowana – kluczowa zasada

Kluczem do zrozumienia kwestii BDO a działalność nierejestrowana jest status prawny osoby prowadzącej działalność nierejestrowaną. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, działalność nierejestrowana nie stanowi działalności gospodarczej, a osoba ją prowadząca nie jest przedsiębiorcą.

To rozróżnienie ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki środowiskowe i to na dwóch płaszczyznach.

Opakowania

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi definiuje „wprowadzającego produkty w opakowaniach” jako przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. Skoro NDG nie ma statusu przedsiębiorcy, nie jest wprowadzającym produkty w opakowaniach i obowiązek rejestracji w BDO z tego tytułu nie powstaje.

Wniosek: mimo że wysyłasz swoje produkty w opakowaniach, prowadząc działalność nierejestrowaną nie masz obowiązku wpisu do BDO z tego tytułu.

Wytwarzanie odpadów

Podobny mechanizm działa w przypadku wytwarzania odpadów. Odpady wytwarzane przez osoby prowadzące NDG – ścinki materiałów, opakowania po materiałach biurowych, resztki surowców oraz inne odpady podobne w składzie, charakterze i ilości do odpadów komunalnych – mieszczą się w wykazach rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji. Obowiązek rejestracji BDO z tytułu wytwarzania odpadów zatem nie powstaje.

Co więcej, to wyłączenie nie jest przywilejem wyłącznie NDG. Nawet po formalnej rejestracji firmy, o ile wytwarzane odpady mieszczą się w tym rozporządzeniu, obowiązek ewidencji z tytułu wytwarzania odpadów nadal nie powstaje.

SUP i opłata recyklingowa w działalności nierejestrowanej

Jedynym obszarem, gdzie status działalności nierejestrowanej nie chroni przed obowiązkami środowiskowymi, są przepisy o wyrobach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP) oraz obowiązek wniesienia opłaty recyklingowej za torby foliowe.

Jeśli w ramach swojej działalności udostępniasz klientom torby na zakupy z tworzywa sztucznego lub wprowadzasz żywność w opakowaniach z tworzyw sztucznych objętych dyrektywą SUP – obowiązek rejestracji w BDO może powstać niezależnie od statusu NDG.

Te regulacje mają szerszy zakres zastosowania niż przepisy opakowaniowe i nie są uzależnione od posiadania statusu przedsiębiorcy.

To obszar, gdzie odpowiedź „mam NDG, więc nic mnie nie dotyczy” może okazać się błędna.

Co zmienia się po rejestracji działalności gospodarczej?

Moment formalnej rejestracji firmy zmienia sytuację diametralnie. Od tej chwili stajesz się przedsiębiorcą w rozumieniu prawa i obowiązki środowiskowe należy ocenić na nowo. Jeśli:

• – wprowadzasz produkty w opakowaniach – powstaje obowiązek rejestracji w BDO,
• – wychodzisz poza zakres odpadów z rozporządzenia MK – może powstać obowiązek ewidencji,
• – sprzedajesz sprzęt elektryczny lub elektroniczny – dochodzi kolejna podstawa rejestracyjna.

Etap przejścia z NDG na zarejestrowaną firmę to dobry moment na pełną analizę obowiązków środowiskowych.

Czy brak CEIDG chroni przed kontrolą?

W kontekście przepisów, które dotyczą wyłącznie przedsiębiorców – tak. Organy kontrolne nie mogą egzekwować obowiązków, które prawnie nie istnieją. Wyjątkiem pozostają przepisy SUP i opłata recyklingowa. Tu forma działalności nie ma znaczenia i brak rejestracji może skutkować konsekwencjami niezależnie od statusu NDG.

Najczęstsze błędy – BDO a działalność nierejestrowana

W internecie krąży wiele błędnych informacji na temat obowiązków NDG względem BDO. Pierwsze mylne przekonanie dotyczy opakowań. Część osób uważa, że sam fakt wysyłania produktów w paczkach czy kopertach automatycznie powoduje obowiązek rejestracji. To nieprawda, a źródłem tego błędu jest nieznajomość definicji „wprowadzającego produkty w opakowaniach”, która w ustawie odnosi się wyłącznie do przedsiębiorców.

Drugie błędne założenie to przekonanie, że wytwarzanie jakichkolwiek odpadów w NDG oznacza konieczność wpisu do rejestru. Tu również odpowiedź jest przecząca – odpady wytwarzane przez osoby prowadzące NDG mieszczą się w wyłączeniach z rozporządzenia Ministra Klimatu i nie generują obowiązku ewidencji.

Jest jednak i błąd w drugą stronę. Niektórzy zakładają, że NDG jest całkowicie poza systemem BDO i żadne przepisy środowiskowe jej nie dotyczą. To uproszczenie, które może kosztować. Przepisy dotyczące SUP oraz opłata recyklingowa za torby foliowe mają szerszy zakres zastosowania i mogą dotyczyć osób prowadzących NDG niezależnie od ich statusu prawnego.

Podsumowanie – BDO a działalność nierejestrowana

Działalność nierejestrowana co do zasady nie rodzi obowiązku rejestracji w BDO. Ani z tytułu wprowadzania produktów w opakowaniach, ani z tytułu wytwarzania odpadów. Wynika to z faktu, że NDG nie ma statusu przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, a przepisy środowiskowe w tym zakresie adresowane są właśnie do przedsiębiorców.

Wyjątkiem są przepisy SUP i opłata recyklingowa za torby foliowe oraz opakowania z tworzyw sztucznych. Te mogą dotyczyć NDG niezależnie od statusu prawnego i wymagają odrębnej weryfikacji.

W razie wątpliwości warto przeprowadzić analizę obowiązków środowiskowych, aby mieć pewność co do swojej sytuacji – zarówno przy prowadzeniu NDG, jak i przy planowanej rejestracji firmy.